Het kabinet wil de informatiepositie van de Belastingdienst ten opzichte van ANBI's versterken, met als doel meer fiscale transparantie over deze instellingen. Daartoe wijzigt de wet per 1 januari 2026 op een aantal punten. Een van de meest ingrijpende veranderingen: ANBI's worden verplicht hun gegevens niet alleen op de eigen website te publiceren, maar ook aan te leveren via een centraal digitaal portaal van de Belastingdienst. Dit maakt deel uit van het Belastingplan 2026 en omvat de introductie van twee portalen: het Portaal-ANBI, een publicatieportaal waarin ANBI's hun gegevens via een standaardformulier aanleveren en dat openbaar toegankelijk is voor het publiek, en het Portaal ANBI Toezicht, dat uitsluitend toegankelijk is voor de Belastingdienst en bedoeld is voor digitale controle en registratie.

Wat betekent dit concreet voor stichtingen met een ANBI-status, en wat merken donateurs hiervan? In dit artikel zetten we de belangrijkste wijzigingen op een rij.

ANBI's genieten aanzienlijke belastingvoordelen. Zo hoeft een ANBI onder voorwaarden geen schenk- of erfbelasting te betalen en zijn giften van een donateur aan een ANBI onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar. Met die voordelen komen ook verantwoordelijkheden. Het kabinet vindt dat het huidige toezicht te versnipperd is en wil via digitalisering beter zicht krijgen op hoe instellingen hun ANBI-status invullen.

Het wetsvoorstel regelt dat al het inkomend en uitgaand berichtenverkeer tussen de ANBI en de Belastingdienst digitaal en gestructureerd wordt. Daarnaast moeten ANBI's de verplicht te publiceren gegevens voortaan digitaal aanleveren via een standaardformulier bij een centraal digitaal punt dat wordt gefaciliteerd door de Belastingdienst. Denk daarbij aan beleidsplannen, bestuurssamenstelling en financiële gegevens. Dit was tot nu toe alleen verplicht voor grote ANBI's.

De wetswijziging is voorzien per 1 januari 2026, maar de daadwerkelijke invoering zal naar verwachting pas in 2029 en 2030 plaatsvinden, omdat de automatiseringssystemen van de Belastingdienst eerst moeten worden aangepast. Stichtingen hoeven dus nog niet direct actie te ondernemen, maar het is verstandig om de ontwikkelingen te blijven volgen en de eigen administratie alvast op orde te hebben.

Voor donateurs is de belangrijkste verandering dat ANBI-informatie straks eenvoudiger en centraal vindbaar is. Via het openbare portaal kunnen zij controleren of een organisatie daadwerkelijk als ANBI geregistreerd staat en inzage krijgen in hoe de instelling haar middelen besteedt. Dat vergroot het vertrouwen in de sector als geheel.

Naast de digitaliseringsplannen publiceerde de staatssecretaris van Financiën in juli 2025 ook een nieuw beleidsbesluit. Dit besluit beoogt meer duidelijkheid te bieden over de voorwaarden, procedures en criteria waaraan een instelling moet voldoen voor de ANBI-status, en bevat met name uitgebreide nieuwe beleidsopvattingen over het bestedingscriterium, ook wel de anti-oppoteis. Zo mag de continuïteitsreserve van een ANBI maximaal 1,5 keer het gemiddelde kostenniveau van de afgelopen drie jaar bedragen. Het is aan te raden om als bestuurder van een ANBI te toetsen of uw instelling aan deze nieuwe richtlijnen voldoet.