Wat is een culturele ANBI? En waarom levert doneren meer op?

Een culturele ANBI is een museum, theater of bibliotheek met een speciale belastingstatus. Donateurs mogen hun gift met 25% verhogen in de aangifte.

Niet alle ANBI's zijn hetzelfde. Naast de reguliere ANBI-status bestaat er een aparte erkenning voor instellingen die zich inzetten voor kunst en cultuur: de culturele ANBI. Deze status brengt extra voordelen met zich mee, zowel voor de instelling zelf als voor de mensen die er aan doneren. Voor donateurs geldt namelijk een zogeheten multiplier: de gift mag fiscaal met 25% worden verhoogd, tot een maximum van € 1.250. Wie € 900 geeft aan een culturele ANBI, mag dus € 1.125 aftrekken in de belastingaangifte.

Maar wat is een culturele ANBI precies, wie komt er voor in aanmerking en hoe werkt het belastingvoordeel in de praktijk?

Wat is een culturele ANBI?

Een culturele ANBI is een instelling die beschikt over de reguliere ANBI-status én daarbovenop is erkend als culturele instelling door de Belastingdienst. Om die erkenning te krijgen moet de instelling voor minimaal 90% actief zijn op cultureel gebied. Culturele instellingen zijn actief in een van de volgende gebieden: beeldende kunst, bouwkunst, erfgoed (waaronder musea, archieven, archeologie en monumentenzorg), dans, film, letteren, popmuziek, muziektheater of vormgeving. Concrete voorbeelden zijn theatergroepen, schouwburgen, bibliotheken, filmhuizen, poppodia, letterenfestivals en architectuurcentra.

Wat is het voordeel voor donateurs?

Donateurs van een culturele ANBI mogen hun gift bij het berekenen van de giftenaftrek verhogen met 25%. Die verhoging bedraagt maximaal € 1.250 per jaar. De extra aftrek geldt zowel voor gewone (eenmalige) giften als voor periodieke giften.

Een rekenvoorbeeld: geef je € 900 aan een culturele ANBI, dan mag je € 900 x 125% = € 1.125 opvoeren als gift in je belastingaangifte. Bij een gewone gift gelden verder de gebruikelijke drempel en het maximum. Bij een periodieke gift geldt geen drempel, maar wel een maximum van € 1.500.000 per jaar in 2026.

Wat is het voordeel voor bedrijven?

Ook ondernemingen die vennootschapsbelasting betalen kunnen profiteren. Een gift aan een culturele ANBI mag binnen de vennootschapsbelasting worden verhoogd met 50%, tot een maximum van € 2.500. Dit maakt doneren aan een cultureel goed doel fiscaal nog aantrekkelijker voor bedrijven dan een reguliere gift.

Hoe vraagt een instelling de culturele ANBI-status aan?

De aanvraag loopt via de Belastingdienst, samen met of aansluitend op de reguliere ANBI-aanvraag. De instelling moet kunnen aantonen dat minimaal 90% van haar activiteiten op cultureel gebied liggen. Zodra de status is toegekend, verschijnt er een cultuur-begindatum in het ANBI-register. Is er geen cultuur-einddatum vermeld, dan is de instelling op dat moment nog actief als culturele ANBI.